เงินปันผล คืออะไร เสียภาษีอย่างไร เจ้าของธุรกิจควรรู้อะไรบ้าง

เงินปันผลคือส่วนแบ่งกำไรที่บริษัทจ่ายให้แก่ผู้ถือหุ้นตามสิทธิที่เกี่ยวข้อง โดยการจ่ายเงินปันผลต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ทางกฎหมายและมติของบริษัท ทั้งนี้เงินปันผลบางประเภทอาจมีสิทธิได้รับเครดิตภาษีเงินปันผล ขณะที่บางประเภทอาจไม่ได้รับสิทธิดังกล่าวค่ะ เมื่อบริษัทจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นที่เป็นบุคคลธรรมดา จะมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% ก่อนจ่ายเงินจริง และผู้ถือหุ้นอาจเลือกให้ภาษีที่ถูกหักเป็นภาษีสุดท้าย หรือนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาพร้อมใช้สิทธิเครดิตภาษีเงินปันผลได้หากเข้าเงื่อนไข ซึ่งวิธีไหนคุ้มกว่ากันขึ้นอยู่กับสถานการณ์ภาษีของแต่ละคนค่ะ

ทำไมเจ้าของธุรกิจควรเข้าใจเรื่องนี้ให้ชัดเจน

เจ้าของธุรกิจที่ทำธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคลมักมีคำถามว่า เมื่อบริษัทมีกำไรแล้ว จะนำเงินออกมาใช้ส่วนตัวอย่างไรให้ถูกต้อง เงินปันผลเป็นช่องทางหนึ่งที่ใช้กันทั่วไป แต่หลายคนยังไม่เข้าใจว่าเงินปันผลถูกเก็บภาษีอย่างไร และแตกต่างจากการรับเงินเดือนหรือการถอนเงินออกจากบริษัทในรูปแบบอื่นอย่างไร

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือคิดว่าบริษัทเสียภาษีไปแล้ว เงินปันผลที่ได้รับจึงไม่ต้องเสียภาษีอีก ซึ่งความเข้าใจดังกล่าวไม่ถูกต้องทั้งหมดค่ะ เพราะเงินปันผลยังมีภาระภาษีในชั้นของผู้ถือหุ้นตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด แม้จะมีกลไกเครดิตภาษีที่ช่วยลดภาระซ้ำซ้อนอยู่บ้างในบางกรณีก็ตาม

เงินปันผลเสียภาษีอย่างไรสำหรับผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดา

โดยทั่วไปเงินปันผลจ่ายจากกำไรที่บริษัทมีอยู่และเป็นไปตามหลักเกณฑ์การจ่ายเงินปันผลที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ในมุมภาษี เงินปันผลแต่ละประเภทอาจมีสิทธิได้รับหรือไม่ได้รับเครดิตภาษีเงินปันผลแตกต่างกัน เช่น เงินปันผลจากกำไรที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลจะไม่ได้รับเครดิตภาษีเงินปันผล จึงควรตรวจสอบแหล่งที่มาของกำไรและเงื่อนไขทางภาษีประกอบด้วยค่ะ

การหักภาษี ณ ที่จ่าย เมื่อบริษัทจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นที่เป็นบุคคลธรรมดา จะมีการหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 10% ก่อนจ่ายเงินจริง

ทางเลือกในการนำมารวมคำนวณภาษีประจำปี ผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดาที่ได้รับเงินปันผลซึ่งเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย สามารถเลือกเสียภาษีในอัตรา 10% โดยไม่ต้องนำเงินปันผลดังกล่าวมารวมคำนวณกับเงินได้อื่น หรือเลือกนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาพร้อมใช้เครดิตภาษีเงินปันผล หากมีสิทธิตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดค่ะ

การเลือกวิธีใดคุ้มกว่ากันขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของแต่ละคน หากผู้ถือหุ้นมีเงินได้ประเภทอื่นจำนวนมาก การเลือกให้ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นภาษีสุดท้ายอาจเหมาะสมกว่าในบางกรณี ขณะที่บางกรณีการนำเงินปันผลมารวมคำนวณพร้อมใช้เครดิตภาษีเงินปันผลอาจทำให้ภาระภาษีโดยรวมลดลงหรือมีภาษีที่ชำระไว้เกินจนขอคืนได้ จึงควรคำนวณเปรียบเทียบทั้งสองทางก่อนตัดสินใจค่ะ

เงินปันผลต่างจากเงินเดือนหรือการถอนเงินรูปแบบอื่นอย่างไร

เงินเดือนกรรมการหรือผู้บริหาร ถือเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัทที่นำไปหักลดกำไรก่อนคำนวณภาษีนิติบุคคลได้ ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ในขณะที่เงินปันผลเป็นการจัดสรรกำไรให้แก่ผู้ถือหุ้น ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายของบริษัทที่นำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลค่ะ

เงินกู้ยืมจากบริษัทของกรรมการ เป็นอีกกรณีที่เจ้าของธุรกิจบางรายอาจใช้ในการนำเงินออกจากบริษัท แต่มีเงื่อนไขและความเสี่ยงทางภาษีที่แตกต่างจากเงินปันผลอย่างชัดเจน และมักเป็นประเด็นที่สำนักงานบัญชีต้องคอยเตือนเจ้าของธุรกิจให้ระมัดระวัง

การเลือกวิธีนำเงินออกจากบริษัทแบบใด ควรพิจารณาจากภาพรวมทั้งภาษีนิติบุคคลและภาษีบุคคลธรรมดาประกอบกัน ไม่ใช่ดูแค่มุมใดมุมหนึ่ง

สิ่งที่เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนรับเงินปันผล

ตรวจสอบเงื่อนไขการจ่ายเงินปันผลของบริษัท การจ่ายเงินปันผลต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการจ่ายเงินปันผล การจัดสรรกำไร และทุนสำรอง รวมถึงต้องมีมติและดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายและข้อบังคับของบริษัทกำหนด ซึ่งสามารถตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าค่ะ

เก็บเอกสารหลักฐานการจ่ายเงินปันผลให้ครบถ้วน เช่น มติที่ประชุมผู้ถือหุ้น หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

คำนวณเปรียบเทียบก่อนตัดสินใจเลือกวิธีเสียภาษี ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อคำนวณว่าการให้ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นภาษีสุดท้าย หรือการนำมารวมคำนวณพร้อมเครดิตภาษี แบบไหนเหมาะกับสถานการณ์ภาษีส่วนตัวของตัวเองมากกว่า

วางแผนร่วมกับสำนักงานบัญชีตั้งแต่ช่วงวางแผนภาษีประจำปี เพราะการตัดสินใจเรื่องเงินปันผลมีผลเชื่อมโยงกับทั้งภาษีของบริษัทและภาษีส่วนตัวของผู้ถือหุ้น ควรวางแผนล่วงหน้าแทนที่จะตัดสินใจกะทันหันตอนใกล้ปิดงบ

Forward ช่วยให้คำแนะนำเรื่องการวางแผนจ่ายเงินปันผลและการคำนวณภาษีที่เหมาะสมกับสถานการณ์ของแต่ละธุรกิจ เพื่อให้เจ้าของธุรกิจตัดสินใจได้อย่างมั่นใจและถูกต้องตามกฎหมายค่ะ

เงินปันผลคือส่วนแบ่งกำไรที่บริษัทจ่ายให้ผู้ถือหุ้นตามหลักเกณฑ์ทางกฎหมายและมติของบริษัท ผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดาที่ได้รับเงินปันผลจะถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% และมีทางเลือกว่าจะให้เป็นภาษีสุดท้ายหรือนำมารวมคำนวณภาษีประจำปีพร้อมใช้เครดิตภาษีเงินปันผลหากเข้าเงื่อนไข ซึ่งแบบไหนคุ้มกว่ากันขึ้นอยู่กับสถานการณ์ภาษีของแต่ละคน การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจจึงช่วยให้เจ้าของธุรกิจวางแผนได้เหมาะสมและไม่เสียประโยชน์ทางภาษีที่ควรได้รับค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

Q: เงินปันผลกับเงินเดือนกรรมการ แบบไหนดีกว่ากันในมุมภาษี
A: ไม่มีคำตอบตายตัวค่ะ เพราะเงินเดือนกรรมการเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัทที่อาจนำมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิได้ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด แต่ผู้รับต้องนำเงินเดือนไปเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามอัตราก้าวหน้า ส่วนเงินปันผลเป็นการจัดสรรกำไรให้ผู้ถือหุ้น และผู้รับอาจเลือกเสียภาษี 10% หรือเลือกนำมารวมคำนวณพร้อมใช้เครดิตภาษีเงินปันผลได้หากเข้าเงื่อนไข จึงควรคำนวณเปรียบเทียบจากตัวเลขจริงก่อนตัดสินใจค่ะ

Q: เงินปันผลเสียภาษีอย่างไร ถ้าไม่ยื่นรวมกับรายได้อื่น
A: หากเลือกเสียภาษีในอัตรา 10% เป็นภาษีสุดท้าย และไม่ประสงค์ขอคืนหรือขอเครดิตภาษีที่ถูกหักไว้ โดยทั่วไปไม่ต้องนำเงินปันผลดังกล่าวมารวมคำนวณกับเงินได้อื่นในการยื่นแบบประจำปีค่ะ ทั้งนี้ควรตรวจสอบเงื่อนไขของเงินปันผลแต่ละประเภทกับสำนักงานบัญชีก่อนเลือกวิธีเสียภาษี

Q: บริษัทมีกำไรแล้วจำเป็นต้องจ่ายเงินปันผลทุกปีไหม
A: ไม่จำเป็นค่ะ การจ่ายเงินปันผลขึ้นอยู่กับมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นและนโยบายของแต่ละบริษัท บางบริษัทอาจเลือกเก็บกำไรไว้เป็นทุนหมุนเวียนหรือขยายกิจการแทนการจ่ายปันผล

Q: เจ้าของธุรกิจขนาดเล็กที่ถือหุ้นคนเดียว วางแผนเรื่องเงินปันผลอย่างไรดี
A: แนะนำให้ปรึกษาสำนักงานบัญชีเพื่อวางแผนภาพรวมทั้งภาษีนิติบุคคลและภาษีส่วนตัวไปพร้อมกันค่ะ เพราะการตัดสินใจเรื่องเงินเดือน เงินปันผล หรือวิธีนำเงินออกจากบริษัทรูปแบบอื่น ล้วนส่งผลต่อภาระภาษีโดยรวมที่แตกต่างกัน

ถ้ากำลังวางแผนเรื่องเงินปันผลหรือต้องการคำแนะนำเรื่องการนำเงินออกจากบริษัทอย่างเหมาะสม ปรึกษา Forward ได้เลยค่ะ ยินดีช่วยวิเคราะห์และวางแผนภาษีที่เหมาะกับสถานการณ์ของธุรกิจคุณค่ะ