ธุรกิจขาดทุน ต้องทำบัญชีและยื่นภาษีเหมือนเดิมไหม

ธุรกิจที่ขาดทุนยังคงมีหน้าที่ทำบัญชีและยื่นภาษีตามปกติค่ะ ไม่ว่าผลประกอบการจะมีกำไรหรือขาดทุน นิติบุคคลมีหน้าที่จัดทำบัญชีและยื่นแบบแสดงรายการภาษีประเภทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องตามหลักเกณฑ์และกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนด ซึ่งหากคำนวณแล้วมีผลขาดทุนสุทธิทางภาษี ธุรกิจอาจไม่มีภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น แต่หน้าที่ในการยื่นแบบและจัดทำบัญชียังคงมีอยู่ตามที่กฎหมายกำหนดค่ะ

ทำไมความเข้าใจผิดนี้ถึงเกิดขึ้นบ่อย

เจ้าของธุรกิจหลายคนมีความเชื่อว่าการยื่นภาษีมีไว้เพื่อจ่ายภาษีเท่านั้น เมื่อธุรกิจขาดทุนและไม่มีภาษีที่ต้องจ่าย จึงคิดว่าไม่จำเป็นต้องยื่นแบบหรือทำบัญชีให้ยุ่งยากอีกต่อไป

ความเข้าใจนี้อาจฟังดูมีเหตุผลในมุมของคนทั่วไป แต่ในทางกฎหมายแล้ว หน้าที่ในการยื่นแบบแสดงรายการภาษีและการจัดทำบัญชีเป็นคนละเรื่องกับจำนวนภาษีที่ต้องชำระค่ะ นิติบุคคลมีหน้าที่ยื่นแบบตามกำหนดเวลาที่กฎหมายระบุไว้ ไม่ว่าผลประกอบการปีนั้นจะออกมาเป็นกำไรหรือขาดทุนก็ตาม

อีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เข้าใจผิดคือการได้ยินคำว่าธุรกิจขาดทุนไม่ต้องเสียภาษี ซึ่งถูกต้องในแง่ของภาษีเงินได้นิติบุคคล แต่ธุรกิจอาจยังมีภาระภาษีประเภทอื่นที่ต้องดำเนินการต่อเนื่อง เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับธุรกิจที่จดทะเบียน VAT หรือภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการจ่ายเงินให้ผู้อื่นค่ะ นอกจากนี้ยังมีอีกจุดที่มักเข้าใจผิดคือขาดทุนทางบัญชีไม่ได้แปลว่าขาดทุนทางภาษีเสมอไป เพราะการคำนวณกำไรขาดทุนทางภาษีมีการปรับปรุงรายการบางอย่างตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

สิ่งที่ธุรกิจขาดทุนยังต้องทำอยู่

จัดทำบัญชีตามรอบระยะเวลาบัญชีตามปกติ นิติบุคคลมีหน้าที่จัดทำบัญชีให้เป็นไปตามมาตรฐานและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าผลประกอบการจะเป็นอย่างไร บัญชีที่จัดทำไว้ยังเป็นหลักฐานสำคัญที่ใช้ยืนยันตัวเลขต่างๆ ของธุรกิจ

ยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี (ภ.ง.ด.50) แม้ผลประกอบการจะขาดทุนและไม่มีภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระ นิติบุคคลยังคงมีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ตามกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนด การไม่ยื่นแบบอาจทำให้เกิดความรับผิดตามกฎหมายได้ แม้จะไม่มีภาษีที่ต้องชำระจริงก็ตามค่ะ

ยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี (ภ.ง.ด.51) หากเข้าเกณฑ์ การที่ธุรกิจคาดว่าจะขาดทุนทั้งปีไม่ได้หมายความว่าจะสามารถละเลย ภ.ง.ด.51 ได้โดยอัตโนมัติค่ะ ต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายและวิธีการคำนวณที่เกี่ยวข้อง โดยมีกรณียกเว้นบางกรณี เช่น รอบบัญชีแรกหรือรอบสุดท้ายที่น้อยกว่า 12 เดือน จึงควรปรึกษาสำนักงานบัญชีเพื่อตรวจสอบว่าธุรกิจเข้าเกณฑ์ต้องยื่นหรือไม่

ยื่นภาษีมูลค่าเพิ่มหากธุรกิจจดทะเบียน VAT ธุรกิจที่จดทะเบียน VAT ต้องยื่นแบบภาษีมูลค่าเพิ่มตามรอบที่กำหนดต่อไป ไม่ว่าผลประกอบการโดยรวมจะขาดทุนหรือไม่ เพราะภาษีมูลค่าเพิ่มคำนวณจากยอดขายและยอดซื้อ ไม่ได้ผูกกับกำไรขาดทุนของธุรกิจโดยตรง

ดำเนินการเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามปกติ หากธุรกิจมีการจ่ายเงินที่เข้าเงื่อนไขต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย เช่น ค่าจ้าง ค่าบริการ หรือค่าเช่า ธุรกิจยังต้องหักและนำส่งภาษีตามปกติ ไม่เกี่ยวข้องกับว่าผลประกอบการรวมของธุรกิจจะขาดทุนหรือไม่

ปฏิบัติตามหน้าที่ด้านประกันสังคมหากมีลูกจ้าง หากธุรกิจมีพนักงาน หน้าที่นำส่งเงินสมทบประกันสังคมยังคงดำเนินต่อไปตามปกติ ไม่ได้เกี่ยวข้องกับผลประกอบการของธุรกิจ

ทำไมการทำบัญชีให้ถูกต้องยังสำคัญแม้ธุรกิจขาดทุน

บางคนอาจสงสัยว่าถ้าไม่มีภาษีต้องจ่ายอยู่แล้ว ทำไมยังต้องใส่ใจกับความถูกต้องของบัญชีมากนัก คำตอบมีอยู่หลายมุมค่ะ

ผลขาดทุนสุทธิทางภาษีอาจนำไปใช้ประโยชน์ในอนาคตได้ ผลขาดทุนสุทธิทางภาษีอาจนำไปใช้หักกับกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีถัดไปได้ไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชีก่อนรอบปัจจุบัน ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดค่ะ ซึ่งเป็นประโยชน์ที่ธุรกิจจะได้รับก็ต่อเมื่อมีการบันทึกและยื่นแบบไว้อย่างถูกต้องตั้งแต่ปีที่ขาดทุน

บัญชีที่ถูกต้องช่วยสะท้อนสถานะธุรกิจที่แท้จริง แม้ปีนี้จะขาดทุน แต่ข้อมูลบัญชีที่ถูกต้องช่วยให้เจ้าของธุรกิจเห็นสาเหตุของการขาดทุน และวางแผนแก้ไขได้ตรงจุดมากขึ้น

ความน่าเชื่อถือต่อธนาคารและคู่ค้า หากธุรกิจต้องการขอสินเชื่อหรือทำธุรกรรมกับคู่ค้าในอนาคต งบการเงินที่จัดทำอย่างต่อเนื่องและถูกต้อง แม้ในปีที่ขาดทุน ก็ยังเป็นเอกสารสำคัญที่แสดงถึงความโปร่งใสและวินัยทางการเงินของธุรกิจ

ความเสี่ยงถ้าละเลยหน้าที่เพราะคิดว่าขาดทุนแล้วไม่ต้องทำ

หากธุรกิจหยุดทำบัญชีหรือไม่ยื่นแบบแสดงรายการภาษีเพราะเข้าใจว่าขาดทุนแล้วไม่จำเป็น อาจเผชิญกับปัญหาตามมาได้ค่ะ เช่น ความรับผิดตามกฎหมายจากการไม่ยื่นแบบตามกำหนดเวลา ความยุ่งยากในการรวบรวมข้อมูลย้อนหลังหากต้องพิสูจน์ผลขาดทุนสุทธิทางภาษีในภายหลัง หรือปัญหาด้านสถานะนิติบุคคลหากละเลยหน้าที่ต่อเนื่องเป็นเวลานาน

เจ้าของธุรกิจจึงควรปรึกษาสำนักงานบัญชีเพื่อดำเนินการตามหน้าที่ให้ครบถ้วน แม้ในปีที่ผลประกอบการไม่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้ค่ะ

Forward ดูแลลูกค้าให้ปฏิบัติตามหน้าที่ทางบัญชีและภาษีอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าผลประกอบการปีนั้นจะเป็นอย่างไร พร้อมให้คำแนะนำเรื่องการใช้ประโยชน์จากผลขาดทุนสุทธิทางภาษีตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดค่ะ

ธุรกิจที่ขาดทุนไม่ได้หมายความว่าหมดหน้าที่ทางบัญชีและภาษีค่ะ นิติบุคคลยังคงต้องจัดทำบัญชีและยื่นแบบแสดงรายการภาษีตามกำหนดเวลาปกติ ทั้ง ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 หากเข้าเกณฑ์ สิ่งที่เปลี่ยนไปคือจำนวนภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระอาจไม่มีในปีนั้น การทำบัญชีให้ถูกต้องต่อเนื่องแม้ในปีที่ขาดทุน ยังช่วยให้ธุรกิจได้รับประโยชน์จากผลขาดทุนสุทธิทางภาษีในอนาคต และรักษาความน่าเชื่อถือของธุรกิจไว้ได้ค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ถ้าธุรกิจขาดทุนติดต่อกันหลายปี ยังต้องยื่นภาษีทุกปีไหม
A: ต้องยื่นทุกปีค่ะ ไม่ว่าจะขาดทุนกี่ปีติดต่อกัน นิติบุคคลยังคงมีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการภาษีตามรอบระยะเวลาบัญชีเป็นประจำทุกปี

Q: ผลขาดทุนสุทธิทางภาษีใช้ประโยชน์ได้อย่างไร
A: ผลขาดทุนสุทธิทางภาษีอาจนำไปหักกับกำไรสุทธิในรอบระยะเวลาบัญชีถัดไปได้ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยหลักคือไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชีก่อนรอบปัจจุบัน ซึ่งช่วยลดภาษีเงินได้นิติบุคคลในปีที่ธุรกิจกลับมามีกำไรได้ค่ะ ควรปรึกษาสำนักงานบัญชีเพื่อดูรายละเอียดที่ตรงกับสถานการณ์ของธุรกิจ

Q: ธุรกิจขนาดเล็กที่ขาดทุนติดต่อกันหลายปี ควรทำอย่างไรดี
A: แนะนำให้ปรึกษาสำนักงานบัญชีเพื่อวิเคราะห์สาเหตุของการขาดทุนอย่างละเอียด และตรวจสอบว่าได้ปฏิบัติตามหน้าที่ทางบัญชีและภาษีครบถ้วนหรือไม่ เพื่อรักษาสิทธิประโยชน์ที่ธุรกิจควรได้รับในอนาคตค่ะ

Q: ไม่ยื่นแบบภาษีเพราะคิดว่าไม่มีภาษีต้องจ่าย มีความเสี่ยงอะไรบ้าง
A: มีความเสี่ยงด้านความรับผิดตามกฎหมายจากการไม่ยื่นแบบตามกำหนดเวลา แม้จะไม่มีภาษีที่ต้องชำระจริงก็ตาม นอกจากนี้ยังอาจส่งผลต่อการพิสูจน์ผลขาดทุนสุทธิทางภาษีในอนาคตด้วยค่ะ

ถ้าธุรกิจของใครกำลังประสบภาวะขาดทุนและไม่แน่ใจว่าต้องดำเนินการอย่างไรต่อ ปรึกษา Forward ได้เลยค่ะ ยินดีช่วยดูแลให้ธุรกิจปฏิบัติตามหน้าที่ทางบัญชีและภาษีได้ถูกต้อง พร้อมวางแผนใช้ประโยชน์จากผลขาดทุนสุทธิทางภาษีในอนาคตค่ะ