ESG คืออะไร ? ในยุคที่การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมและสังคมเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว แนวคิดเรื่อง ESG (Environmental, Social, and Governance) ได้กลายเป็นหัวข้อที่ถูกพูดถึงมากขึ้นในแวดวงธุรกิจและการลงทุน แนวคิดนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การทำธุรกิจเพื่อหวังผลกำไรเท่านั้น แต่ยังเน้นไปที่ความยั่งยืนและผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมด้วย ในบทความนี้เรามาดูกันว่า ESG คืออะไร และทำไมถึงมีความสำคัญในยุคนี้

ESG คืออะไร ?

แนวคิด ESG พัฒนามาจากแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อตอบสนองความต้องการธุรกิจที่ต้องการความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม หากธุรกิจเน้นแค่กำไรโดยไม่สนใจสังคม จะถูกต่อต้านจากผู้มีส่วนได้เสีย แนวทาง ESG ช่วยสร้างสมดุลระหว่างการทำกำไรระยะสั้นและผลกระทบเชิงบวกในระยะยาว ทำให้ธุรกิจได้รับผลตอบแทนที่มั่นคงและยั่งยืน

องค์ประกอบของ ESG

ปัจจุบันแนวทาง ESG ค่อนข้างได้รับความนิยมจากนักลงทุนทั่วโลก เนื่องจากเป็นแนวคิดที่นักลงทุนใช้ประกอบการพิจารณาลงทุน โดยจะให้ความสำคัญกับการดำเนินธุรกิจที่คำนึงถึงความรับผิดชอบสามด้านคือ

1. Environmental (สิ่งแวดล้อม)

ธุรกิจควรให้ความสำคัญกับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ หรือการจัดการของเสียอย่างเหมาะสม ในยุคที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัญหาระดับโลก ธุรกิจที่สามารถปรับตัวและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ จะได้รับการยอมรับและสนับสนุนจากผู้บริโภคมากขึ้น

2. Social (สังคม)

การคำนึงถึงผลกระทบต่อชุมชนและสังคมเป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญของ ESG ไม่ว่าจะเป็นการดูแลสิทธิแรงงาน การส่งเสริมความเท่าเทียมในองค์กร หรือการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบริษัทกับชุมชน การดำเนินธุรกิจที่มีจริยธรรมและคำนึงถึงผลประโยชน์ของสังคมจะช่วยให้บริษัทได้รับความเชื่อถือและสนับสนุนจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

3. Governance (ธรรมาภิบาล)

การบริหารจัดการองค์กรอย่างโปร่งใสและมีความรับผิดชอบเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ธุรกิจดำเนินไปได้อย่างยั่งยืน การมีระบบการบริหารจัดการที่ดี ลดการทุจริต และปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด เป็นหัวใจหลักที่ช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ลงทุนและสังคม

ทำไม ESG ถึงมีความสำคัญ

ในอดีต นักลงทุนมักเลือกลงทุนในบริษัทที่มีกำไรดีเป็นหลัก แต่ปัจจุบันหลายบทวิเคราะห์จากบริษัทบริหารจัดการสินทรัพย์ชี้ว่า การลงทุนในบริษัทที่เน้นแนวคิด ESG หรือธุรกิจที่คำนึงถึงความยั่งยืน จะให้ผลตอบแทนดีกว่าในระยะยาว ข้อมูลจากหลายประเทศก็ยืนยันว่าการลงทุนแบบยั่งยืนกำลังมีบทบาทสำคัญในตลาด เพราะธุรกิจกลุ่ม ESG ไม่ได้เน้นแค่กำไร แต่ยังมีการบริหารจัดการที่ดี มีมาตรฐาน และสร้างผลกระทบเชิงบวก ทำให้บริษัทที่มุ่งเน้น ESG มีศักยภาพโดดเด่นเหนือคู่แข่ง

บทบาทของนักบัญชีกับ ESG

เมื่อแนวคิด ESG ถูกนำมาปฏิบัติในองค์กร ฝ่ายบริหารจะกำหนดนโยบายเพื่อสนับสนุนการดำเนินการ นักบัญชีที่รับผิดชอบข้อมูลทางการเงินจึงต้องมีส่วนร่วมในการประเมินและเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้อง หากองค์กรยังไม่สนใจหรือชัดเจนในเรื่องนี้ นักบัญชีควรเสนอแนวทาง ESG ให้ฝ่ายบริหารพิจารณา โดย ESG พัฒนามาจากแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนและ

“การบัญชีสิ่งแวดล้อม” ซึ่งเน้นการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร การบัญชีสิ่งแวดล้อมมีบทบาท 3 ระดับ ได้แก่

1. การบัญชีรายได้ประชาชาติ : จะเป็นการวัดระบบเศรษฐกิจมหภาค เช่น ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) การบัญชีสิ่งแวดล้อมจะเกี่ยวข้องกับการเปิดเผยข้อมูลทั้งที่เป็นตัวเงิน เกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรของประเทศ

2. การบัญชีการเงิน : การบัญชีสิ่งแวดล้อมมีความสัมพันธ์กับการบัญชีการเงินในส่วนของการเปิดเผยข้อมูลสิ่งแวดล้อมในรายงานประจำปีโดยปกติจะเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในรูปของต้นทุนสิ่งแวดล้อมและหนี้สิ่งแวดล้อม

3. การบัญชีบริหาร : การบัญชีสิ่งแวดล้อมจะเป็นข้อมูลที่ช่วยผู้บริหารในการประเมินผลการปฏิบัติงาน และการตัดสินใจเกี่ยวกับการดำเนินงานในด้านต่าง ๆ ที่มีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อม

การบัญชีสิ่งแวดล้อมที่หน่วยงานต่าง ๆ นำมาใช้ แม้จะไม่มีมาตรฐานการรายงานเฉพาะ แต่ยังคงอิงหลักการตามกรอบแนวคิดทางการเงินและมาตรฐานการเปิดเผยข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยการบัญชีสิ่งแวดล้อมได้พัฒนาเป็นการรายงานความยั่งยืนและแนวคิด ESG ซึ่งสอดคล้องและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การที่ธุรกิจจะใช้แนวทาง ESG จึงต้องมีการปฏิบัติจริงจังเพื่อให้เกิดผล

นักบัญชีมีบทบาทสำคัญในการจัดทำรายงานทางการเงินที่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายและรายได้ที่เกี่ยวกับ ESG ธุรกิจต้องติดตามว่าองค์กรบัญชีทั้งในระดับสากลและในประเทศไทยจะมีมาตรฐานเฉพาะ ESG หรือไม่ หากไม่มีมาตรฐาน ก็ต้องใช้หลักการพื้นฐานของกรอบแนวคิดและมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่มีอยู่ เพื่อให้การรายงานทางการเงินมีความถูกต้องครบถ้วน

สรุปแล้วแนวคิด ESG ไม่ได้เป็นเพียงแค่การทำธุรกิจเพื่อหวังผลกำไรค่ะ แต่ยังเป็นการสร้างคุณค่าและผลกระทบเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อม สังคม และการบริหารจัดการองค์กร การนำ ESG มาใช้จะช่วยให้ธุรกิจสามารถเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว และยังดึงดูดนักลงทุน รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นในกลุ่มผู้บริโภคอีกด้วย