ธุรกิจแบบไหนควรจด VAT ตั้งแต่แรก

ธุรกิจที่ควรพิจารณาจด VAT ตั้งแต่แรก ได้แก่ ธุรกิจที่มีลูกค้าหลักเป็นบริษัทที่จด VAT อยู่แล้ว ธุรกิจที่มีต้นทุนซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบสูงและต้องการขอคืนภาษีซื้อ และธุรกิจที่คาดว่ารายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการจะเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีในเร็ว ๆ นี้ ในขณะที่ธุรกิจที่ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นผู้บริโภคทั่วไปและรายรับยังน้อยอยู่อาจยังไม่จำเป็นต้องรีบจดค่ะ

คำถามที่เจ้าของธุรกิจใหม่ถามบ่อยมาก

เพิ่งจดทะเบียนบริษัทเสร็จ คำถามถัดมาที่มักตามมาเสมอคือควรจด VAT เลยไหมค่ะ บางคนคิดว่าจดไว้ก่อนดีกว่าเพราะดูเป็นมืออาชีพ บางคนกลัวว่าจดแล้วจะยุ่งยากเพิ่ม และบางคนยังไม่แน่ใจว่าตัวเองเข้าเกณฑ์หรือเปล่า

ความจริงคือการจด VAT ไม่ใช่เรื่องที่ทุกธุรกิจต้องทำในเวลาเดียวกันค่ะ ขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจและลูกค้าเป็นสำคัญ เข้าใจตรงนี้ก่อนจะช่วยให้ตัดสินใจได้ถูกต้องและไม่สร้างภาระให้ตัวเองโดยไม่จำเป็นค่ะ

VAT คืออะไร และทำงานอย่างไร

ก่อนตัดสินใจว่าควรจดหรือเปล่า ต้องเข้าใจก่อนว่า VAT ทำงานอย่างไรค่ะ

VAT หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งปัจจุบันจัดเก็บในอัตรา 7% คือภาษีที่ผู้ประกอบการที่จด VAT มีหน้าที่เรียกเก็บจากลูกค้าทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ แล้วนำส่งกรมสรรพากรค่ะ แต่ในขณะเดียวกัน เมื่อธุรกิจซื้อสินค้าหรือบริการจากผู้ขายที่จด VAT เช่นกัน ก็จะมีภาษีซื้อที่สามารถนำมาหักออกจากภาษีขายได้

ทุกเดือนจึงเป็นการคำนวณว่าภาษีขายมากกว่าภาษีซื้อเท่าไหร่ แล้วนำส่วนต่างนั้นไปให้กรมสรรพากรค่ะ หรือถ้าภาษีซื้อมากกว่าก็มีสิทธิขอคืนหรือเครดิตไว้ใช้เดือนถัดไปได้

ธุรกิจแบบไหนที่ควรจด VAT ตั้งแต่แรก

ลูกค้าหลักเป็นบริษัทที่จด VAT

นี่คือเหตุผลที่สำคัญที่สุดในการพิจารณาจด VAT ตั้งแต่แรกค่ะ ถ้าลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่จด VAT อยู่แล้ว พวกเขาต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบเพื่อนำภาษีซื้อไปหักออกจากภาษีขายของตัวเอง

หากธุรกิจยังไม่ได้จดทะเบียน VAT จะไม่สามารถออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบเพื่อให้ลูกค้านำไปใช้เป็นภาษีซื้อได้ แม้ว่ายังคงสามารถออกใบเสร็จรับเงินหรือเอกสารการขายประเภทอื่นได้ตามปกติค่ะ ในทางปฏิบัติหมายความว่าลูกค้าบางรายอาจเลือกใช้บริการจากคู่แข่งที่จด VAT แทน เพราะได้ประโยชน์ทางภาษีมากกว่า

ธุรกิจที่ให้บริการกับบริษัทขนาดกลางและใหญ่ ธุรกิจ B2B หรือธุรกิจที่รับงานจากบริษัทเป็นหลัก จึงมักได้ประโยชน์จากการจด VAT ตั้งแต่เริ่มต้นค่ะ

ต้นทุนซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบสูง

ธุรกิจที่ต้องซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบจำนวนมากจากผู้ขายที่จด VAT จะมีภาษีซื้อสะสมทุกเดือนค่ะ ถ้าจด VAT แล้วสามารถนำภาษีซื้อเหล่านี้มาหักออกจากภาษีขายได้ ทำให้ต้นทุนจริงต่ำลงค่ะ

ในขณะที่ถ้าไม่ได้จด VAT ภาษีซื้อเหล่านั้นก็กลายเป็นต้นทุนที่ต้องแบกรับเองทั้งหมด ธุรกิจผลิต ธุรกิจนำเข้า หรือธุรกิจที่มีซัพพลายเชนซับซ้อนจึงมักได้ประโยชน์จาก VAT ในส่วนนี้ค่ะ

คาดว่ารายรับจะเติบโตเร็ว

ถ้าคาดการณ์ได้ว่าธุรกิจจะมีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีในอีกไม่นาน การจด VAT ไว้ก่อนอาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่าค่ะ เพราะเมื่อรายรับเกินเกณฑ์แล้วจะต้องจดทะเบียน VAT ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดอยู่ดี การเตรียมระบบและทำความเข้าใจก่อนจะทำให้การเปลี่ยนผ่านราบรื่นกว่าค่ะ

ธุรกิจแบบไหนที่ยังไม่จำเป็นต้องรีบจด VAT

ในทางกลับกัน ธุรกิจบางประเภทอาจไม่ได้ประโยชน์มากนักจากการจด VAT ในช่วงแรกค่ะ

ธุรกิจที่ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นผู้บริโภคทั่วไปหรือบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT มักไม่ต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบค่ะ การจด VAT อาจทำให้ต้องพิจารณาปรับโครงสร้างราคาขาย เช่น แยก VAT ออกจากราคาสินค้า หรือรวม VAT ไว้ในราคาขาย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับกลยุทธ์ของธุรกิจค่ะ ซึ่งอาจทำให้แข่งขันด้านราคากับคู่แข่งที่ยังไม่ได้จดได้ยากขึ้น

นอกจากนี้การจด VAT ยังมาพร้อมกับภาระหน้าที่รายเดือนที่เพิ่มขึ้น ทั้งการจัดทำรายงานภาษีซื้อขายและการยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนค่ะ สำหรับธุรกิจที่รายรับยังน้อยและลูกค้าไม่ต้องการใบกำกับภาษี การจด VAT อาจสร้างภาระโดยไม่ได้ประโยชน์ที่คุ้มค่าในช่วงนั้นค่ะ

สิ่งที่ต้องเตรียมหลังจดทะเบียน VAT

เมื่อตัดสินใจจด VAT แล้ว มีสิ่งที่ต้องเตรียมและปรับเปลี่ยนในธุรกิจค่ะ

• ออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ ทุกครั้งที่มีการขายสินค้าหรือให้บริการ โดยมีรายละเอียดครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด

• จัดทำรายงานภาษีซื้อและภาษีขาย ทุกเดือนเพื่อใช้ประกอบการยื่นแบบ

• ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนภายในกำหนด ไม่ว่าจะมีรายการหรือไม่ก็ตาม

• เก็บใบกำกับภาษีซื้อให้ครบถ้วน เพราะใบกำกับภาษีซื้อที่ไม่ถูกต้องจะไม่สามารถนำมาหักภาษีได้ค่ะ

จด VAT แล้วต้องบริหารอย่างไร

การจด VAT ไม่ใช่แค่เรื่องของการออกใบกำกับภาษีค่ะ แต่ต้องบริหารให้ดีด้วย สำนักงานบัญชีที่ดูแลอยู่ควรช่วยติดตามยอดภาษีซื้อและภาษีขายในแต่ละเดือน และแจ้งให้ทราบว่าต้องชำระภาษีเพิ่มเติมหรือมีสิทธิขอคืนภาษีในเดือนนั้น

Forward ออกแบบระบบให้ติดตามรายการภาษีซื้อขายได้ตลอดเวลา ทำให้เจ้าของธุรกิจรู้ล่วงหน้าว่าเดือนนี้จะต้องจ่าย VAT เท่าไหร่ และไม่ต้องรอให้ถึงกำหนดยื่นค่อยรู้ตัวค่ะ

การตัดสินใจว่าควรจด VAT ตั้งแต่แรกหรือไม่ขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจและกลุ่มลูกค้าเป็นหลักค่ะ ธุรกิจที่มีลูกค้าเป็นบริษัทและต้องการใบกำกับภาษี หรือธุรกิจที่มีต้นทุนสูงและต้องการขอคืนภาษีซื้อ มักได้ประโยชน์จากการจด VAT ตั้งแต่เริ่มต้น ในขณะที่ธุรกิจที่ขายตรงให้ผู้บริโภคและรายรับยังน้อยอาจรอจนถึงเวลาที่จำเป็นก็ได้ค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

Q: จด VAT แล้วถอนได้ไหม?
A: ได้ค่ะ แต่ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด และต้องยื่นคำขอถอนทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มต่อกรมสรรพากร โดยควรปรึกษาสำนักงานบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนดำเนินการค่ะ

Q: ถ้ายังไม่จด VAT สามารถออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าได้ไหม?
A: ไม่ได้ค่ะ ผู้ประกอบการที่ไม่ได้จดทะเบียน VAT ไม่มีสิทธิออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ แต่ยังสามารถออกใบเสร็จรับเงินหรือเอกสารการขายประเภทอื่นได้ตามปกติค่ะ

Q: จด VAT แล้วต้องขึ้นราคาสินค้าไหม?
A: ไม่จำเป็นเสมอไปค่ะ ผู้ประกอบการสามารถเลือกได้ว่าจะแยก VAT ออกจากราคาสินค้า รวม VAT ไว้ในราคาขาย หรือรับภาระ VAT เองก็ได้ ขึ้นอยู่กับกลยุทธ์ของธุรกิจค่ะ

Q: จด VAT แล้วมีภาระอะไรเพิ่มขึ้นบ้าง?
A: มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนไม่ว่าจะมีรายการหรือไม่ค่ะ รวมถึงต้องจัดทำรายงานภาษีซื้อขาย เก็บใบกำกับภาษีให้ครบถ้วน และออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบให้ลูกค้าทุกครั้ง ซึ่งเป็นภาระที่เพิ่มขึ้นแต่จัดการได้ถ้ามีสำนักงานบัญชีที่ดีดูแลให้ค่ะ

ถ้าอยากรู้ว่าธุรกิจของคุณควรจด VAT ตอนไหนและเตรียมตัวอย่างไร ปรึกษา Forward ได้เลยค่ะ ยินดีช่วยวางแผนให้เหมาะกับธุรกิจของคุณโดยเฉพาะค่ะ