ทำบัญชีเองได้ไหม หรือควรจ้างสำนักงานบัญชีดีกว่า

เจ้าของธุรกิจสามารถทำบัญชีเองได้ในบางกรณี แต่ต้องมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนด และยังต้องใช้ CPA ตรวจสอบงบการเงินปลายปีอยู่ดี สำหรับธุรกิจส่วนใหญ่ การจ้างสำนักงานบัญชีช่วยลดความเสี่ยง ประหยัดเวลา และทำให้ระบบการเงินถูกต้องตามกฎหมายได้ง่ายกว่ามากค่ะ

คำถามที่เจ้าของธุรกิจถามบ่อยมาก

หนึ่งในคำถามยอดนิยมของเจ้าของธุรกิจที่เพิ่งเปิดบริษัทใหม่คือ ทำบัญชีเองได้ไหม หรือต้องจ้างคนอื่นมาช่วย คำถามนี้สมเหตุสมผลมากค่ะ เพราะในช่วงแรกของการทำธุรกิจ ทุกบาททุกสตางค์มีความหมาย และหลายคนก็รู้สึกว่าตัวเองพอจะจัดการเรื่องตัวเลขได้

แต่คำตอบไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเจ้าของธุรกิจเก่งตัวเลขหรือไม่ แต่ขึ้นอยู่กับกฎหมาย ความเสี่ยง และต้นทุนที่แท้จริงของการทำบัญชีเองค่ะ

กฎหมายบอกว่าอะไร

พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 กำหนดชัดเจนว่าผู้ทำบัญชีต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนด ไม่ใช่ใครก็ได้ที่อยากทำก็ทำได้ โดยคุณสมบัติขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนดมีดังนี้

• วุฒิการศึกษาระดับอนุปริญญาหรือเทียบเท่าด้านการบัญชีขึ้นไป

• หรือวุฒิปริญญาตรีสาขาอื่นที่ผ่านการอบรมบัญชีตามที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด

• ต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ทำบัญชีกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

• ต้องผ่านการอบรมพัฒนาความรู้ต่อเนื่องตามที่กำหนด

หากเจ้าของธุรกิจไม่มีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนด ก็ไม่สามารถทำหน้าที่เป็นผู้ทำบัญชีของกิจการได้ และกิจการอาจมีความเสี่ยงต่อการไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย หากไม่ได้แต่งตั้งผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติถูกต้องค่ะ

ทำบัญชีเองได้ แต่ต้นทุนจริงคืออะไร

สมมติว่าเจ้าของธุรกิจมีคุณสมบัติครบและสามารถทำบัญชีเองได้ตามกฎหมาย คำถามต่อมาคือควรทำเองจริงๆ ไหม

ลองนึกถึงเจ้าของร้านออนไลน์รายหนึ่งที่เพิ่งจดทะเบียนบริษัท เธอมีวุฒิบัญชีจึงตัดสินใจทำบัญชีเอง ช่วงแรกดูเหมือนไปได้ดี แต่พอธุรกิจโตขึ้น ยอดขายเพิ่มขึ้น เอกสารมากขึ้น เธอพบว่าตัวเองใช้เวลากับงานบัญชีมากกว่า 20 ชั่วโมงต่อเดือน ซึ่งเป็นเวลาที่ควรนำไปพัฒนาสินค้าและดูแลลูกค้ามากกว่า

นี่คือต้นทุนแฝงที่เจ้าของธุรกิจจำนวนมากมักมองข้ามค่ะ

• ต้นทุนด้านเวลา เพราะงานบัญชีที่ถูกต้องต้องใช้ความละเอียดและความต่อเนื่อง

• ต้นทุนจากความผิดพลาด ยิ่งไม่มีระบบรองรับ ความเสี่ยงในการบันทึกผิดหรือยื่นภาษีพลาดยิ่งสูง

• ต้นทุนจากค่าปรับ หากยื่นภาษีล่าช้าหรือข้อมูลไม่ถูกต้อง อาจมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย

• ต้นทุนค่าเสียโอกาส เวลาที่ใช้กับงานบัญชีอาจเป็นเวลาที่ควรนำไปพัฒนาธุรกิจ

สิ่งที่ทำเองไม่ได้เลยไม่ว่ากรณีใด

แม้จะมีคุณสมบัติครบ แต่มีสิ่งหนึ่งที่เจ้าของธุรกิจทำเองไม่ได้ตามกฎหมายคือการตรวจสอบและรับรองงบการเงินของตัวเองค่ะ

บริษัทจำกัดต้องมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ที่เป็นอิสระเข้ามาตรวจสอบและรับรองงบการเงินก่อนยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าค่ะ ดังนั้นไม่ว่าจะทำบัญชีเองหรือจ้างคนอื่น ค่าใช้จ่ายตรงนี้ยังมีอยู่เสมอค่ะ

ทำบัญชีเองได้ไหม หรือจ้างสำนักงานบัญชี แบบไหนคุ้มกว่ากัน

การทำบัญชีเองอาจดูประหยัดในช่วงแรก โดยเฉพาะถ้าธุรกิจยังเล็กและรายการทางการเงินไม่ซับซ้อน แต่เมื่อธุรกิจเริ่มโต สิ่งที่ตามมาคือเวลาที่ต้องใช้กับงานบัญชีเพิ่มขึ้นทุกเดือน ความเสี่ยงที่จะบันทึกผิดหรือยื่นภาษีพลาดก็สูงขึ้นตามไปด้วย

ในขณะที่การจ้างสำนักงานบัญชีแม้จะมีค่าใช้จ่ายรายเดือน แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือเวลาที่คืนให้เจ้าของธุรกิจไปโฟกัสกับสิ่งที่สำคัญกว่า ต่างจากการทำเองที่ต้องแบกรับทั้งงานบัญชีและงานธุรกิจไปพร้อมกัน เมื่อเทียบกันในระยะยาว ค่าบริการสำนักงานบัญชีมักถูกกว่าค่าปรับและต้นทุนที่เกิดจากความผิดพลาดที่สะสมมาค่ะ

สำนักงานบัญชีดิจิทัลต่างจากแบบเดิมอย่างไร

ความกังวลหนึ่งของเจ้าของธุรกิจที่ไม่อยากจ้างสำนักงานบัญชีคือความไม่โปร่งใส ไม่รู้ว่าเขาทำอะไรอยู่ ต้องรอให้ถึงปลายปีค่อยได้รู้ว่าบัญชีเป็นยังไง

สำนักงานบัญชีแบบดั้งเดิมมักมีปัญหานี้จริงค่ะ แต่สำนักงานบัญชีดิจิทัลอย่าง Forward ทำงานต่างออกไป

• เจ้าของธุรกิจเห็นสถานะบัญชีได้แบบเรียลไทม์

• เอกสารทุกอย่างอยู่ในระบบ ไม่มีกระดาษหาย

• มีการแจ้งเตือนกำหนดยื่นภาษีล่วงหน้าเสมอ

• ติดตามความคืบหน้าได้ตลอด ไม่ต้องรอโทรถาม

นี่คือเหตุผลที่เจ้าของธุรกิจหลายคนที่เคยทำบัญชีเองตัดสินใจเปลี่ยนมาใช้สำนักงานบัญชีดิจิทัล เพราะได้ทั้งความถูกต้องและความโปร่งใสในเวลาเดียวกันค่ะ

ธุรกิจแบบไหนที่ทำบัญชีเองยังพอไหว

แม้จะแนะนำให้ใช้สำนักงานบัญชี แต่ก็มีบางกรณีที่ทำบัญชีเองยังพอจัดการได้ค่ะ

• ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้น ยอดขายน้อย รายการทางการเงินไม่ซับซ้อน

• เจ้าของมีวุฒิและประสบการณ์ด้านบัญชีโดยตรง

• มีเวลาและทรัพยากรเพียงพอสำหรับงานบัญชีทุกเดือน

แต่พอธุรกิจเริ่มโต รายการเยอะขึ้น มีพนักงาน มีภาษีหลายประเภท การทำเองจะเริ่มเสี่ยงและใช้เวลามากจนไม่คุ้มค่าค่ะ

ทำบัญชีเองไม่ใช่เรื่องผิด แต่ต้องมีคุณสมบัติถูกต้องตามกฎหมาย และต้องคิดให้ดีว่าต้นทุนที่แท้จริงคืออะไร สำหรับเจ้าของธุรกิจส่วนใหญ่ที่อยากโฟกัสกับการเติบโต การมีสำนักงานบัญชีที่ดีคือการลงทุนที่คุ้มค่ากว่าการแบกรับทุกอย่างไว้เองค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

A: ถ้าไม่มีวุฒิบัญชี แต่อยากทำบัญชีเอง ทำได้ไหม?
Q: ไม่ได้ค่ะ กฎหมายกำหนดชัดเจนว่าผู้ทำบัญชีต้องมีคุณสมบัติตามพระราชบัญญัติการบัญชี กิจการที่ไม่ได้แต่งตั้งผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติถูกต้องอาจมีความเสี่ยงด้านกฎหมายตามมาค่ะ

A: จ้างสำนักงานบัญชีแล้ว เจ้าของยังต้องรู้เรื่องบัญชีไหม?
Q: ควรรู้เบื้องต้นค่ะ ไม่ต้องเชี่ยวชาญ แต่ควรเข้าใจงบการเงินและกำหนดภาษีหลักๆ เพื่อให้สามารถตรวจสอบและตัดสินใจทางธุรกิจได้อย่างมีข้อมูล

A: สำนักงานบัญชีดูแลภาษีให้ด้วยไหม?
Q: ส่วนใหญ่ดูแลให้ค่ะ แต่ขอบเขตบริการขึ้นอยู่กับแพ็กเกจที่เลือก ควรตรวจสอบให้ชัดเจนก่อนเซ็นสัญญาว่าครอบคลุมภาษีประเภทใดบ้าง

A: ค่าจ้างสำนักงานบัญชีแพงไหม เมื่อเทียบกับทำเอง?
Q: ถ้าคิดแค่ตัวเลขค่าบริการอาจดูแพงกว่า แต่ถ้าคิดรวมต้นทุนเวลา ความเสี่ยงผิดพลาด และค่าปรับที่อาจเกิดขึ้น การจ้างสำนักงานบัญชีที่ดีมักประหยัดกว่าในระยะยาวค่ะ

ถ้าอยากรู้ว่าธุรกิจของคุณเหมาะกับรูปแบบการทำบัญชีแบบไหน ปรึกษา Forward ได้เลยค่ะ เรายินดีช่วยวางระบบบัญชีให้เหมาะกับธุรกิจของคุณโดยเฉพาะค่ะ